Najstarszy znany nagrobek w USA pochodzi z Belgii – historia nagrobka rycerza z Jamestown

Jamestown, założone w 1607 roku w stanie Wirginia, to pierwsza stała angielska osada w Ameryce Północnej. Zasłynęła nie tylko jako historyczne miejsce, ale także jako obszar licznych badań archeologicznych. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje czarny „marmurowy” nagrobek rycerza, którego pochodzenie do niedawna pozostawało tajemnicą. Dzięki najnowszym badaniom przeprowadzonym przez prof. Markusa M. Keya oraz Rebeccę K. Rossi odkryto, że nagrobek ten ma zaskakująco europejskie korzenie – konkretnie belgijskie.

fot. Nagrobek rycerza z 1627 r. z prezbiterium Jamestown Memorial Church, Jamestown, VA, USA. Kamień ma 172 cm długości i 80 cm szerokości. Zdjęcie dzięki uprzejmości Jamestown Rediscovery (Preservation Virginia)/International Journal of Historical Archaeology

Tajemniczy czarny nagrobek

Nagrobek, datowany na 1627 rok, jest najstarszym tego typu w regionie zatoki Chesapeake, co czyni go niezwykle cennym obiektem badań historycznych. Jest pokryty wgłębieniami, w których kiedyś znajdowały się mosiężne intarsje przedstawiające sylwetkę angielskiego rycerza z mieczem i tarczą. Po raz pierwszy został ustawiony w Jamestown na cześć nieznanego rycerza i pozostawał na swoim miejscu aż do lat 40. XVII wieku, kiedy to, w wyniku budowy południowego wejścia do kościoła, został zniszczony. Nagrobek, ponownie odkryty w 1907 roku, poddano renowacji i przeniesiono do prezbiterium Memorial Church, gdzie pozostaje do dziś.

Nowe odkrycia – pochodzenie nagrobka

Do tej pory pochodzenie czarnego „marmuru” – w rzeczywistości wapienia – z którego wykonano nagrobek, było nieznane. Nowe badania, opublikowane w International Journal of Historical Archaeology, pozwoliły ustalić, że kamień ten pochodzi z Belgii. Naukowcy wykorzystali technologię analizy mikrofosyliów, aby odkryć dokładne pochodzenie materiału. Kluczowe okazały się otwornice – mikroskopijne organizmy, które zamieszkiwały ziemię setki milionów lat temu. Sześć gatunków otwornic, zidentyfikowanych w próbce kamienia, wskazywało na teren dzisiejszej Belgii z okresu karbonu, konkretnie z epoki wizejskiej i mississipskiej, co dowodzi, że kamień pochodził z Europy.

Belgijski „czarny marmur” – popularny w Anglii

Kamień ten, nazywany dolnokarbońskim „czarnym marmurem”, od wieków był wydobywany w Belgii i eksportowany do innych krajów europejskich, zwłaszcza do Anglii. W XVII wieku cieszył się szczególną popularnością wśród zamożnych rodzin angielskich, które zamawiały z niego nagrobki dla swoich bliskich. Proces ten był długi i kosztowny, co podkreśla znaczenie bogactwa i statusu osoby, której grobowiec został wykonany z tego materiału.

Profesor Key, jeden z autorów badań, zauważył ironicznie, że ówczesny transport nagrobków z Belgii do Ameryki Północnej przypomina współczesne zakupy internetowe, choć oczywiście odbywało się to znacznie wolniej i w bardziej skomplikowany sposób.

Sir George Yeardley – właściciel nagrobka?

W Jamestown w XVII wieku zmarło dwóch rycerzy – Sir Thomas West, gubernator Wirginii, oraz Sir George Yeardley. Chociaż West zmarł w 1618 roku, to badacze skłaniają się ku temu, że nagrobek z 1627 roku należał do Sir George'a Yeardleya, który pełnił funkcję gubernatora Wirginii w latach 1618–1621 oraz 1626–1627. Yeardley był postacią znaczącą dla historii Jamestown – był jednym z tych, którzy przetrwali katastrofę statku w Bermudach w drodze do kolonii, a jego działalność na stanowisku gubernatora miała ogromny wpływ na kształtowanie się młodej społeczności.

Symbolika i znaczenie odkrycia

Nagrobek Sir George'a Yeardleya stanowi nie tylko ważny element dziedzictwa Jamestown, ale także ukazuje, jak silne były więzi między nowo powstającą kolonią a Europą. Odkrycie, że nagrobek został wykonany z belgijskiego kamienia, podkreśla europejski kontekst osadnictwa w Ameryce i pokazuje, jak globalne były relacje handlowe w XVII wieku. Mimo że Jamestown było jedną z pierwszych angielskich kolonii w Ameryce, silne więzi z Europą, zwłaszcza z Anglią i jej sojusznikami, były kluczowe dla rozwoju osady. Nagrobek rycerza z Jamestown to symboliczne świadectwo tych połączeń.

Wnioski z badań

Badania przeprowadzone przez prof. Keya i Rebeccę Rossi otwierają nowe perspektywy na historię Jamestown i rozwój osadnictwa w Ameryce Północnej. Dzięki nowoczesnym technikom analizy geologicznej i kryminalistycznej, historycy i archeolodzy są w stanie odkrywać nowe fakty dotyczące przeszłości. Odkrycie belgijskiego pochodzenia najstarszego nagrobka w USA to nie tylko ważne osiągnięcie naukowe, ale także dowód na złożoność i wieloaspektowość historii kolonizacji Ameryki.

fot. Nagrobek rycerza z 1627 r. z prezbiterium Jamestown Memorial Church, Jamestown, VA, USA. Kamień ma 172 cm długości i 80 cm szerokości. Zdjęcie dzięki uprzejmości Jamestown Rediscovery (Preservation Virginia)/International Journal of Historical Archaeology

źródło:

1. International Journal of Historical Archaeology

2. Arkeonews